Бәдрәф кәгазе, шулай ук җыерчыклы бәдрәф кәгазе дип тә атала, нигездә кешеләрнең көндәлек гигиенасы өчен кулланыла һәм кешеләр өчен алыштыргысыз кәгазь төрләренең берсе. Бәдрәф кәгазен йомшак итү өчен, гадәттә, кәгазьне җыеру һәм бәдрәф кәгазенең йомшаклыгын арттыру өчен механик ысуллар кулланыла. Бәдрәф кәгазе ясау өчен күп төрле чимал бар. Еш кулланыла торганнары - мамык целлюлозасы, агач целлюлозасы, үлән целлюлозасы, макулатура целлюлозасы һ.б.
Туалет кәгазен Артур уйлап тапкан. Шигутуо. XX гасыр башында, йөз елга якын элек, Америка Шигутуо Кәгазь Компаниясе күп күләмдә кәгазь сатып алган, ул ташу процессындагы ваемсызлык аркасында куллануга яраксыз булган, бу кәгазьнең дымлануына һәм җыерылуына китергән. Файдасыз кәгазь склады белән очрашканда, барысы да нәрсә эшләргә белмәгән. Күзәтүчеләр җыелышында кемдер югалтуларны киметү өчен кәгазьне тәэмин итүчегә кире кайтарырга тәкъдим иткән. Бу тәкъдимне барысы да хуплаган. Компания җитәкчесе Артур. Ши Гуте алай уйламаган. Ул кәгазь төргәкләрендә тишекләр ясарга уйлаган, аларны вак кисәкләргә ертып алу җиңел булган. Шигутуо бу төр кәгазьгә "Сонни" туалет кәгазе сөлгеләрен кушып, аларны тимер юл вокзалларына, рестораннарга, мәктәпләргә һ.б. саткан. Аларны бәдрәфләргә урнаштырган. Алар бик популяр булган, чөнки аларны куллану бик җиңел булган, һәм алар әкренләп гаиләгә таралган, компания өчен зур табыш китергән. Бүгенге көндә бәдрәф кәгазе сезнең тормышыгызда алыштыргысыз әйбергә әйләнде, һәм ул безгә тормышта төрле яктан күп уңайлыклар бирде.
Борынгы җәмгыятьләрдә, заманча бәдрәф кәгазе уйлап табылганчы ук, кешеләр төрле "гади бәдрәф кәгазе" куллана башлаганнар, мәсәлән, салат яфраклары, чүпрәкләр, йон, үлән яфраклары, какао яфраклары яки кукуруз яфраклары. Борынгы греклар бәдрәфкә барганда берничә балчык блок яки таш алып килгәннәр, ә борынгы римлылар агач таяклар кулланганнар, аларның бер очына тозлы суга манылган губка бәйләнгән. Арктикада ерак урнашкан инуит халкы җирле материалларны оста куллана. Алар җәй көне мүк, ә кышын кәгазь өчен кар кулланалар. Яр буенда яшәүчеләрнең "бәдрәф кәгазе" дә бик төбәккә хас. Кабыклар һәм диңгез үләне - диңгез тарафыннан бирелгән диңгез "бәдрәф кәгазе".
Тарихи язмаларга караганда, кытайлар беренче тапкыр бәдрәф кәгазен уйлап тапканнар һәм куллана башлаганнар. Безнең эрага кадәр II гасырда кытайлар бәдрәфләр өчен дөньяда беренче бәдрәф кәгазен эшләгәннәр. Безнең эраның XVI гасырына кытайлар кулланган бәдрәф кәгазе бүгенге көндә гаҗәеп зур булып күренә башлаган, киңлеге 50 сантиметр һәм озынлыгы 90 сантиметр булган. Әлбәттә, мондый затлы бәдрәф кәгазен император сарае кешеләре кебек өстенлекле сыйныф кына куллана ала.
Аз гына күләмдәге бәдрәф кәгазе белән без борынгы җәмгыятьнең катгый иерархик системасына күз сала алабыз. Борынгы Рим түрәләре бәдрәф кәгазе итеп роза суында чыланган йон тукымалар кулланганнар, ә француз патша гаиләсе җепсел һәм ефәкне өстен күргән. Чынлыкта, күбрәк скверлар һәм бай кешеләр каннабис яфракларын гына куллана ала.
1857 елда Джозеф Гайетти исемле америкалы бәдрәф кәгазе сатучы дөньяда беренче бизнесмен була. Ул үзенең бәдрәф кәгазенә "Гайетти медицина кәгазе" дип исем куша, ләкин чынлыкта бу кәгазь алоэ вера согында чылатылган дымлы кәгазь кисәге генә. Шулай да, бу яңа продуктның бәясе әле дә гаҗәеп. Ул вакытта мондый реклама урамнарда һәм тыкрыкларда иде: "Гайетти медицина кәгазе, бәдрәфкә бару өчен яхшы партнер, заманча кирәклек". Ләкин, бу бераз сәер, чөнки күпчелек кешеләргә мондый "алтын бәдрәф кәгазе" бөтенләй кирәк түгел.
1880 елда Эдвард Скотт һәм Кларенс Скотт абыйлар бүгенге көндә без белгән гигиена кәгазьләрен сата башлаганнар. Ләкин яңа продукт чыгу белән, ул җәмәгатьчелек фикере тарафыннан тәнкыйтькә дучар булган һәм әхлакый тыюлар белән чикләнгән. Чөнки ул чорда, гади кешеләр күзлегеннән караганда, кибетләрдә бәдрәф кәгазен җәмәгатьчелек алдында күрсәтү һәм сату физик һәм психик сәламәтлеккә зыян китерә торган оятлы һәм этик булмаган гамәл булган.
XIX гасыр ахыры һәм XX гасыр башындагы бәдрәф кәгазе бүгенге бәдрәф кәгазенә караганда күпкә йомшакрак һәм уңайлырак түгел иде, һәм аның су сеңдерүчәнлеге яхшы иде. 1935 елда базарга "пычраксыз бәдрәф кәгазе" дип аталган яңа продукт чыгарыла башлады. Моннан чыгып, ул чордагы бәдрәф кәгазендә күп пычрак булырга тиеш дип күз алдына китерү кыен түгел.
Бәдрәф кәгазе бүгенге тормышта мөһим роль уйнавында шик юк. Моны 1944 елда Кимберли-Кларк алган рәхмәт хаты да раслый. Хатта АКШ хөкүмәте: "Сезнең компаниянең продукты (бәдрәф кәгазе) Икенче бөтендөнья сугышында фронтны тәэмин итүгә лаеклы өлеш кертте", - дип мактаган.
Фарсы култыгы сугышының "Чүл давылы" операциясендә ул АКШ хәрби көчләренә зур өлеш кертте һәм мөһим стратегик роль уйнады. Ул вакытта АКШ хәрби көчләре чүл операцияләре алып бара иде, һәм ак ком калкулыклары яшел танклардан нык аерылып тора иде, алар максатны җиңел генә ачыклый ала иде. Яңадан буяу өчен соң булганлыктан, АКШ хәрби көчләренә гадәттән тыш камуфляж өчен танкларны бәдрәф кәгазенә төрергә туры килде.
Бәдрәф кәгазе тәнкыйтькә һәм хурлыкка дучар булып, кибет артында җир астында сатылырга мәҗбүр булса да, бүген ул инде гаҗәеп борылыш ясады, хәтта Т-платформасына менеп, сәнгать һәм һөнәрчелек әсәренә әйләнде. Танылган скульптура рәссамнары Кристофер, Анастасия Элиас һәм Теруя Йонсян бәдрәф кәгазен иҗади материал буларак куллана башладылар. Мода индустриясендә АКШта ел саен Moschino арзан Shike бәдрәф кәгазе туй күлмәкләре бәйгесе үткәрелә. Төрле яңа һәм шик бәдрәф кәгазе туй күлмәкләре берләшеп, көч сынаша.
Заманча бәдрәф кәгазе 100 елдан артык озын үсеш чорын үтте, һәм ул кеше зирәклеген һәм иҗатын чагылдыра. Ике катламлы бәдрәф кәгазе (1942 елда кертелгән) алдынгы фән һәм технологияне тыгызлаштыра, аның йомшаклыгы һәм су сеңдерүчәнлеге моңарчы күрелмәгән дип әйтеп була; соңгы буын бәдрәф кәгазендә ши майы туклыклы сыеклык бар, бу табигый җимеш яхшы матурлык эффектларына ия дип таныла.
Бастырылган вакыты: 2023 елның 11 декабре